Recenzje Wydawnictwo Literackie

Krótkie o mnie: Jakub Krasny – jestem studentem Zarządzania Kulturą i Mediami UJ oraz redaktorem naczelnym All in UJ – stowarzyszenia działającego bezpośrednio przy Uniwersytecie Jagiellońskim. Ponadto we wrześniu 2015 roku rozpocząłem współpracę z portalem xiegarnia.pl. Od 4 lat regularnie zajmuje się recenzowaniem książek. Swoje pierwsze teksty publikowałem na portalu Valkiria Network. Miałem także okazję wystąpić w programie telewizyjnym "Myślnik" na TVP2. Do tej pory napisałem ponad 100 tekstów i współpracowałem z Wydawnictwem Literackim, W.A.B., Czarną Owcą, Czarnym, Sine Qua Non, Książkowymi Klimatami, Fabryką Słów, Muzą SA, Insignis, In Rock oraz Vesper. Do swoich największych autorytetów literackich zaliczam Cormaca McCarthy’ego, Orhana Pamuka, Henninga Mankella, Olgę Tokarczuk, Jarosława Grzędowicza, Witolda Gombrowicza. Oprócz literatury moją największą pasją są koncerty.

Karol Darwin twierdził, że kiedy pszczoła zniknie z powierzchni Ziemi, człowiekowi pozostaną jedynie cztery lata życia. Bez zapylania nie będzie roślin, zabraknie zwierząt, a na końcu przyjdzie czas na człowieka.

Rok 1998. Ameryka doprowadzona na skraj erotycznego szaleństwa przez odchodzącego prezydenta Clintona. Tymczasem w niewielkim mieście w Nowej Anglii starzejący się profesor filologii klasycznej, Coleman Silk, zostaje zmuszony do przejścia na emeryturę po tym, jak koledzy uznają go za rasistę. Oskarżenie jest kłamliwe. Niemniej prawda o Silku zdumiałaby jego nawet najbardziej zacietrzewionych krytyków.

Po 5 latach pisarskiego milczenia Orhan Pamuk powraca ze wspaniałą epicką opowieścią (700 stron!) o Stambule i jego mieszkańcach, ich miłościach, troskach i marzeniach. Uczta dla tych, którzy kochają dobrą literaturę i zatęsknili za dziełami tureckiego noblisty.

Na tę książkę bardzo czekano. Czekano, ale także wiele od niej wymagano. Dla młodego pisarza zostanie laureatem Paszportów Polityki to nie tylko prestiż, ale także wyzwanie – czy następną książką potwierdzi, że jest dobry. Od kiedy Szczepan Twardoch wkroczył na najwyższe półki polskiej literatury pięknej, odstawiając na boczny tor fantastykę, zaczęto mu się baczniej przyglądać i częściej o nim pisać. Sukces Morfiny postawił wysoko poprzeczkę jej następczyni.

Wiktor Pielewin posłużył się bardzo ciekawym zabiegiem – przedstawił historię z perspektywy wampira żółtodzioba, który wampiryzmu uczy się od podszewki, a czytelnik śledzi jego losy przechodzenia przez coraz większe stopnie wtajemniczenia. Pisarz nie stworzył jednak zupełnie nowego świata. W książce występuje dużo klasycznych motywów wampirycznych, ale są one inteligentnie wplecione w ogólno-ironiczny charakter powieści. Wartą zwrócenia uwagi jest postać Draculi – ten mityczny wampir żyje od tysięcy lat, reinkarnując się w wielu różnych postaciach. Nie mogłem uciec przed skojarzeniami z rumuńskim filozofem Emilem Cioranem. Dracula Pielewina pochodzi z Rumunii i reprezentuje bardzo podobny nurt – melancholii i smutku W jego oczach człowiek skazany jest na wieczne cierpienie, przed którym nie ma ucieczki.

Morfina to powieść zaskakująca i niezwykle wciągająca. Twardoch na każdym kroku szokuje, zniesmacza, ale także zachwyca. Dawno nie czytałem tak wielowymiarowej polskiej książki. I nie dotyczy to jedynie fabuły, ale także kreacji postaci, czy emocji jakie towarzyszyły mi przy lekturze. Laureat tegorocznego Paszportu Polityki zgrabnie bawi się konwencją. Zmyślne ukazanie przekroju społeczeństwa okupowanej Warszawy pozwala nam śledzić i zestawić ze sobą losy nieskazitelnie czystych polskich powstańców, konserwatywnego endeka, zimnych telegrafistek, walczącej stolicy w kontraście z beztroskim - prowadzącym przez większą część książki pierwszoosobową narrację - Konstantym.

Losy postaci Przeprawy i Rączych koni łączą się. Dwójka bohaterów wspólnie mieszka i pracuje na ranczo. Wielokrotnie oszukani, zmagający się z wieloma przeciwnościami losu i tragicznymi sytuacjami samotni młodzieńcy wreszcie trafili do uczciwych ludzi, którzy wymagają od nich sumiennej pracy. Jak to u McCarthy’ego, zbyt kolorowo być nie może. Miłość, która dopada Johna, nie ma prawa być szczęśliwą, gdyż młody Amerykanin zakochuje się w prostytutce, na dodatek z Meksyku.

Każdy, kto przez jakiś czas oglądał Wiadomości w TVP1, musi kojarzyć Barbarę Włodarczyk. Charyzmatyczna dziennikarka przez kilka lat dostarczała nam świeżych wiadomości z Rosji, niezależnie od warunków atmosferycznych, sytuacji politycznej oraz innych losowych okoliczności. Ponadto prowadziła autorski cykl Szerokie tory. W każdym odcinku spędzała jeden dzień z wybranym przez siebie mieszkańcem byłego ZSRR. Seria doczekała się ponad 100 odcinków. Nie ma jednej Rosji to zbiór jej siedemnastu, przelanych niemal słowo w słowo na papier, reportaży - opowieści o mieszkańcach największego kraju na świecie.

Pisarz naiwny i sentymentalny to druga z kolei, wydana w Wydawnictwie Literackim, książka Orhana Pamuka nie będąca powieścią. O ile na całość Innych kolorów składały się eseje, wykłady oraz wystąpienie po przyznaniu Turkowi Literackiej Nagrody Nobla, to w skład najnowszej publikacji wchodzą jedynie „wykłady harwardzkie” z 2009 roku, przez co jest to najkrótsza książka w dorobku pisarza.

"Fetor moczu z latryn, wzmocniony wyziewami zmęczenia i strachu splatał się ze słodkawym smrodem gnijącej słomy. Woda ściekała po starożytnych marmurach, zaczerniając ich piękno mchem i glonami." Taki obraz świata przedstawia nam w swojej najnowszej książce Paolo Bacigalupi. Czasy, w których leki przeterminowane o rok uznawane są za „zdatne do użytku”, a jedną z najpotrzebniejszych cech jest umiejętność rozpoznawania broni po dźwięku wystrzału ukazują, jak tragiczna w skutkach może być wojna, która doprowadzi świat do ruiny.

Następna dekada to przede wszystkim mini-kompendium wiedzy na temat tego co wydarzyło się w ciągu ostatnich kilku dziesięcioleci i jaki wpływ na przyszłość będzie miało to co się dzieje teraz. Najwięcej uwagi rzecz jasna poświęcone jest Stanom Zjednoczonym - to z perspektywy tego kraju przedstawiona została wizja współczesnego nam świata, a każdy rozdział traktuje o relacjach tego mocarstwa z innymi krajami bądź organizacjami na świecie.

Przez całą lekturę Rączych koni, zastanawiałem się czy miałbym na tyle odwagi, by opuścić rodzinny dom i wyruszyć tak jak John Grady Cole, w podróż do obcego kraju, w poszukiwaniu przygód. Dużo do myślenia dawał mi również wiek głównego bohatera. W 1949 roku, mający wówczas ledwo szesnaście lat, John wraz ze swoim przyjacielem zdecydowali się zabrać swoje ulubione konie i ruszyć przed siebie, licząc, że ich życie od tego momentu będzie swobodne i pełne niesamowitych doświadczeń.

Nie sądziłem, że może powstać bardziej osobista książka Orhana Pamuka, niż Stambuł. A jednak, pozycja Inne Kolory ujawnia jeszcze więcej faktów z życia pisarza. Składają się na nią zbiór esejów noblisty, publikowanych w różnych pismach na całym świecie, opowiadanie, oraz wykład wygłoszony sześć lat temu podczas gali wręczania Nagrody Nobla. Mimo zamkniętej i ciekawej kompozycji, trudno nazwać ją powieścią, ale jak sam pisarz wspomina, jest to obok Stambułu najbliższa mu książka.

Podczas szukania w internecie informacji o Czechach natknąłem się na strony ze skojarzeniami Polaków na temat tego kraju. Najczęściej pojawiającymi się hasłami są: krecik, lentilky, piwo, piękna Praga, Cieszyn. Oczywiście przez najbliższe kilka lat kolejnym z nich będzie najważniejszy dla naszej reprezentacji mecz na Euro 2012. Jako, że jesteśmy narodem pamiętliwym to o porażce i ostatecznym odpadnięciu z turnieju szybko nie zapomnimy. Ponadto niejednokrotnie padają zdania na temat śmieszności języka naszych południowych sąsiadów.

Dla wielu choroba jest czymś ostatecznym, przed czym nie ma ucieczki i wydaje się tylko cierpliwym (lub nie) czekaniem na koniec. Ludzi którzy tak myślą, w wielu szpitalach, spotykał Jerzy Stuhr, jednak sam podejście miał zupełnie inne. Aktor podszedł do informacji o nowotworze spokojnie - jak do jednego z etapów życia, który z całych sił postanowił przeżyć. Początkowo próbował podsumować swoje życie, jednak z czasem skupił się na wydarzeniach, które towarzyszyły mu podczas kolejnych dni podróży, od szpitala do szpitala.

O gdybyś w Szeolu mnie schował,
Ukrył, aż gniew twój przeminie
czas mi postawił, kiedy mnie wspomnisz...
Ale czy zmarły ożyje?

Historia znudzonej życiem amerykańskiej kury domowej, która poprzez znalezienie pracy w wydawnictwie odkrywa wielką miłość, początkowo wydawała mi się infantylna i błaha. Postanowiłem nie uprzedzać się i bez sugerowania opisem rozpocząć lekturę. To była dobra decyzja. Czterdzieści zasad miłości to jedna z ciekawszych książek, jakie ostatnio wpadły mi w ręce.

Rozliczanie III Rzeszy za II wojnę światową zazwyczaj kojarzy się z procesem norymberskim, organizacją Szymona Wiesenthala ścigającą nazistów, czy z roszczeniami za straty, wysuwanymi przez okupowane państwa. Najważniejsze i najstraszniejsze były zbrodnie ludobójstwa, których nadrzędności nikt nie zamierza kwestionować. Trzeba natomiast pamiętać, że w latach 1939-45 i wcześniej, naziści dokonywali kradzieży. Początkowo były to drobne przestępstwa, lecz nieustannie zwiększające skalę, gdyż partia potrzebowała coraz większych środków.

Z czystym sumieniem mogę napisać, że Przeprawa była najbardziej wyczekiwaną przeze mnie książką w tym roku. Co kilka dni odwiedzałem stronę internetową Wydawnictwa Literackiego, aby sprawdzić czy pojawiła się już informacja o jej wydaniu. Doczekałem się i wreszcie druga część Trylogii Pogranicza trafiła w moje spragnione ręce.

Historia alternatywna to gatunek literacki lub filmowy zaliczany do fantastyki, którego akcja dzieje się w świecie, gdzie historia potoczyła się innym torem niż w rzeczywistości; pod tym względem alternatywna historia odpowiada na pytanie "co by było, gdyby...?".
- Wikipedia