Wspomnienia brudnego anioła - recenzja

Henning Mankell jest znany głównie z serii kryminalnej o Kurcie Wallanderze, do tej pory ukazało się dwanaście książek o komisarzu z Ystad. Szwed zaskarbił sobie sympatię czytelników na całym świecie, sprzedając kilkanaście milionów egzemplarzy, a na podstawie serii powstały trzy seriale. Jest również stroną w sporze miłośników prozy Nesbo o to, kto zasługuje na miano najlepszego skandynawskiego autora kryminałów.

Nie od dziś czytelnikom Mankella znana jest jego fascynacja Afryką. Pisarz spędził znaczną część swojego życia na Czarnym Lądzie – był między innymi dyrektorem teatru w Maputo, stolicy Mozambiku. Tam też posiada dom, gdzie mieszka przez znaczną część roku. Bardzo często w swoich książkach porusza tematy związane z tym kontynentem – głównie krytykując imperialistyczną przeszłość Europejczyków, segregacje rasowe, eksploatacje Afryki, apartheid, ale również problem imigrantów. Kwestie te porusza zarówno w kryminałach (Biała lwica, Morderca bez twarzy), jak i powieściach obyczajowych (Comédia infantil). Wspomnienia brudnego anioła to oparta na szczątkowych fragmentach autentycznej historii książka o kobiecie wrzuconej do zupełnie obcego świata, w którym w obliczu segregacji rasowych, ciężkiego klimatu i bariery językowej zdana jest tylko i wyłącznie na siebie.

Tym razem Afryka to główna bohaterka powieści. Zaczyna się od znalezienia pamiętnika w ruinach starego, zdewastowanego hotelu. Dzięki wspomnieniom tajemniczej Hanny, Mankell przenosi nas do początku XX wieku. Jednak przedtem musimy przebrnąć przez zasypaną śniegiem szwedzką prowincję. Młoda dziewczyna zostaje wyrzucona z domu przez matkę. Tłumaczy córce, że jako pełnoletnia kobieta powinna wyjechać do miasta, przestać być kolejną osobą do wykarmienia, a rady te są przejawem troski o jej los. Według matki pozbawione perspektyw życie na wsi nie przyniesie jej szczęścia. Ten dzień okazuje się przełomowy dla Hanny i rozpoczyna lawinę nieprawdopodobnych zdarzeń. Dziewczyna trafia na płynący w stronę Australii statek, gdzie zostaje kucharką pokładową. Szybko zakochuje się w niej jeden z oficerów i jeszcze w trakcie podróży biorą ślub. Tropikalna choroba po kilku tygodniach doprowadza do śmierci nowożeńca. Oszołomiona, nieszczęśliwa i przytłoczona nagromadzeniem zdarzeń postanawia ukryć się porcie i zacząć nowe życie w kolonii portugalskiej. Jej życie po raz kolejny zmieni bieg – zostaje samotna w obcym świecie. Paradoksalnie, chcąc żyć sprawiedliwie, zaczyna zyskiwać coraz więcej wrogów – zarówno wśród kolonistów, jak i rdzennych mieszkańców Czarnego Lądu.

Mankell w swojej książce ponownie ukazuje nierówności w Afryce – przedstawia okrucieństwo białych kolonistów, podział społeczny, skutki kolonializmu, nieufność i skrywaną agresję mieszkańców Afryki. Doskonałe opisy pozwalają w pełni poczuć ciężką atmosferę. Widać gołym okiem, że klimat panujący w Mozambiku nie jest mu obcy i nie opisuje go tylko na podstawie wyobraźni.

Laureat Europejskiej Nagrody Literatury Kryminalnej pokazuje, że potrafi pisać nie tylko książki o śledztwach Wallandera i doskonale radzi sobie z powieściami obyczajowymi. Dla wielbicieli stylu Szweda takie książki jak Comédia infantil czy Wspomnienia brudnego anioła to świetna odskocznia od kryminałów jego autorstwa.

Tym razem przedstawiona historia sprawia wrażenie zupełnie nierealnej i wyssanej z palca. Nagromadzenie tragicznych zdarzeń, nieoczekiwanych zwrotów historii i wypadków momentami wydaje się sztuczne. Zawierzę jednak autorowi, który w posłowiu tłumaczy, że wzorował swoją opowieść na autentycznej historii. Od dawna jestem wielkim miłośnikiem prozy Mankella – uwielbiam jego styl prowadzenia narracji, każda jego książka jest niezmiernie wciągająca. Dlatego jestem w stanie wybaczyć momentami nazbyt wybujałą fantazję autora.

Wspomnienia brudnego anioła to kolejny bardzo dobry pakiet spod szyldu „pióro Mankella”. Książka ciekawa, poruszająca i zostająca w pamięci. Polecam serdecznie, choć nie jest to lektura wesoła. Szwed zdążył jednak już nas do tego przyzwyczaić.

Wspomnienia brudnego anioła - recenzja
Autor książki: 
Rok wydania: 
2014

Dodaj komentarz

Plain text

  • Znaczniki HTML niedozwolone.
  • Adresy internetowe są automatycznie zamieniane w odnośniki, które można kliknąć.
  • Znaki końca linii i akapitu dodawane są automatycznie.